— Президентнинг 2023 йил 17 ноябрдаги “Иш ҳақи, пенсиялар ва нафақалар миқдорини ошириш тўғрисида”ги фармонига асосан, 1 декабрдан иш ҳақи, пенсиялар ва нафақалар миқдори 7 фоизга, базавий ҳисоблаш миқдори 3 фоизга оширилди. Айтингчи, бу вазиятда турли жарималар, тўлов-контракт шартномалари, стипендиялар миқдори кўтариладими?
Акбар ХИДИРОВ,
Қарши туманидаги
“Янги Батош” маҳалласи раиси.
Шоҳрух ЭШОНҚУЛОВ,
Иқтисодиёт ва молия вазирлиги департамент директори ўринбосари:
— Дарҳақиқат, Президент фармони билан 1 декабрдан меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори – ойига 1 050 000 сўм (аввал 980 000 сўм), базавий ҳисоблаш миқдори – 340 000 сўм (аввал 330 000 сўм), пенсияни ҳисоблашнинг базавий миқдори – 372 минг сўм (аввал 347 000 сўм), ёшга доир энг кам пенсия миқдори – 725 минг сўмни (аввал 677 000 сўм) ташкил этади. Шунингдек, турли нафақалар, пенсиялар миқдори ҳам ошади.
Жарималар ошадими? 1 декабрдан бошлаб базавий ҳисоблаш миқдорига боғланган тўловлар ошади. Масалан, маъмурий жарималар, солиқлар, давлат божлари ва шу каби бошқа тўловлар. Масалан, илгари 1 “минималка” жарима 330 минг сўм бўлган бўлса, 1 декабрдан 340 минг сўмни ташкил этади: ҳужжатсиз юриш — 340 минг сўм, «қизил»да ўтиш — 680 минг сўм, телефонда гаплашиш — 1 миллион 20 минг сўм.
Стипендияга таъсири борми? 1 декабрдан фақат бюджет ташкилотлари ходимларининг иш ҳақлари 7 фоизга ошяпти. Талабаларнинг стипендиялари ошгани йўқ, бу ҳақда фармонда ҳеч нарса дейилмаган.
Контракт кўтариладими? Қоидага кўра, талабаларнинг тўлов-контрактлари ошиши мумкин, сабаби базавий контракт миқдорлари меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорига боғлаб қўйилган. Бироқ Ўзбекистондаги давлат ОТМларида 2023/2024 ўқув йили учун барча босқичдаги тўлов-контракт миқдорлари оширилмади. Табақалаштирилган контракт миқдори ҳам ўтган йил учун белгиланган миқдорда ўзгаришсиз қолди.