— Маҳалладошимиз пенсияга чиқиши муносабати билан ишлаётган ташкилотига меҳнат шартномасини бекор қилиш тўғрисида ариза топширган. Бу вазиятда иш берувчи ходимга қўшимча тўловлар тўлайдими? Ёки компенсация тўловлари шартнома фақат иш берувчи ташаббуси билан бекор қилинганда бериладими?
Абдурасул ХОЛМЎМИНОВ,
Шўрчи туманидаги
“Эгарчи” маҳалласи раиси.
Ленара ҲИКМАТОВА,
“Норма” эксперти, ҳуқуқшунос:
— Меҳнат кодексига кўра, юқоридаги вазиятда меҳнат шартномасини бекор қилиш ходимнинг ташаббусинга кўра амалга ошмоқда ва қонунчиликда бунинг учун ходимга ҳеч қандай қўшимча тўловлар назарда тутилмаган. Бу ҳолатда меҳнат шартномасини бекор қилишни расмийлаштириш меҳнат шартномаси бекор қилинган куни ходим билан тўлиқ ҳисоб-китоб қилиш ва фойдаланилмаган таътиллар (улар мавжуд бўлган тақдирда) учун пулли компенсация тўлаш билан амалга оширилади.
Аризада «пенсияга чиқиш муносабати билан» ишдан бўшаш сабабини кўрсатиб, ходим қуйидаги ҳуқуқларга эга бўлади:
- иш берувчини ишдан бўшаш тўғрисида ўн тўрт календарь кун олдин огоҳлантирмаслик, иш берувчи эса ишдан бўшаётган ходим билан меҳнат шартномасини ходим талаб қилган муддатда бекор қилиши шарт;
- иш берувчидан ташкилотнинг ички ҳужжатлари, жамоа ёки тармоқ шартномаси билан пенсияга чиқиш муносабати билан ишдан бўшаётганлар учун белгиланган имтиёзлар ва афзалликларни олиш.
Янги Меҳнат кодексида аввалги — 1995 йилда қайта таҳрирдан чиққан кодекснинг 100-моддаси 7-бандида белгиланган ёшга доир давлат пенсиясини олиш ҳуқуқи мавжуд бўлганда, иш берувчининг пенсия ёшига етиши муносабати билан ходим билан меҳнат шартномасини бекор қилиш ҳуқуқи чиқариб ташланган. Яъни пенсияга ёшига етганда шу сабаб билан ходимни бўшатиш мумкин эмас